BAŞİSKELE
SİLAH KÜLTÜRÜ

Yörede Silah Merakı ve Silah Kültürü

Karadenizlilerin eskiden beri silaha meraklı olduğu bilinir. Her Karadenizli bir tabancaya ya da tüfeğe sahip olmak için can atar.

O dönemde köylüler, kendilerini Türk ya da azınlık eşkıyasından korumak için sahip oldukları uzun namlulu (Mavzer) tüfeklerini gittikleri her yerde omuzlarında taşımak zorundaydı. Hatta, Servetiye Cami Merkez Mahallesinde, cuma namazı için çevre köy ve mahallelerden gelenlerin; caminin son cemaat mahallini adeta silah deposuna çevirdiği o dönemin canlı tanıkları tarafından sıkça anlatılırdı.

Yörede o dönemde halkın ilgi duyduğu silahlar şunlardır:

Uzun Namlulu Yivli Silahlar

Mavizerler (Mauserler):

Uzun namlulu silah deyince akla mauser gelir. Yörede bu silaha “Mavizer” denirdi. Çok sevilen bir silahtı. Silahla çok ilgisi olmayan ben bile inanın bu satırları yazarken bu silaha karşı duyduğum özlemi anlatamam. Bu silaha karşı tuhaf bir aşk ve duygu taşıyorum. Demek ki silah sevgisi; hamsi, lahana gibi, kemençe gibi genlerimizden gelmektedir.

Tekrar konuya dönecek olursak; yörede, eskiden hemen her evde bir tane bulunan “Mavizer” denilen uzun namlulu silah vardı. Tek tek ateş eden bu tüfekler, yivli ve beşli silahlardı. Bunların en çok tutulanları Alman ve Osmanlı mauserleriydi. İngiliz mauserleri de vardı ama mermisi bulunmadığı için çok tutulmazdı. Bugün bunlardan bir tane bile yoktur.


Tabancalar: Eskiden kullanılanlar tabancalar; daha çok “Lagantlar”, “Rus Lagantları” ile “Parabellumlar” dı. Bunlara yörede “Beraberli” denirdi. Yine, diğer bir silah çeşidi “Steyrler” idi ki bunlara da yörede “Şitayir” denirdi. Başka bir silah ise, “Brovningler” idi, bunlara “Poronik” denirdi. Daha sonra “Baretta” yaygınlaştı. Bu silahlara, halk arasında “Bereta” denirdi. Barettalar Alman ve İtalyan Barettaları diye iki kısma ayrılırdı. Son zamanlarda, ondörtlü tabancalar tutulmaya başlanmıştı.

Yivsiz Tüfekler, Kuş Tüfekleri, Kırmalar: Tüfek olarak daha çok avda kullanılan üstten dolan ve çakmaklı av tüfekleri tercih edilir. Bunlar, çoğu el yapması basit tüfeklerdi. Bunlara yörede “ Kuş Tüfeği” adı verilirdi. Üstten barut dökülür, daha sonra avın cinsine göre saçma yerleştirilir, çaputlarla harbi vasıtasıyla dövülür, namlunun başlangıcında bulunan çakmak bölümüne kapsül (Kapson) konur ve bu kapsül vasıtasıyla ateşlenirdi. Bunların çift namlulu olanları da vardır.

Daha sonra, tek tek hazır mermilerle ateş eden 16 ve 12 numaralı av tüfekleri çıktı. Bunlara “Kırma” adı verildi. Kırmaların çift namlulu olanları da vardı ve bunlara “Çifte” denirdi.


Translate »